‘Mijn ziekte is van mij’: word eigenaar van je gezondheidssituatie

Laten we ons verlies nemen. Letterlijk. Ik pleit voor het omarmen van het onvolkomende, het verdriet, de ziekte. Door ziekte op te nemen in mijn leven, word ik weer ‘eigenaar’ van mijn eigen gezondheid. Huh?

ziekte

 Geschreven door Merita van Mook van Gezondopmaat

Gek genoeg verwacht ik dat als ik eigenaar ben van mijn eigen ziekte, ik ook de baas word over mijn eigen gezondheid. Gezondheid omhelst mijn hele leven: verdrietige en fijne dingen, werk, meedoen, van betekenis zijn voor mensen om mij heen. Best belangrijk, om baas te zijn van mijn eigen leven.

Van wie is mijn ziekte eigenlijk?

Een derde van de Nederlandse bevolking heeft een chronische ziekte. En dit getal zal blijven oplopen. De vraag van wie mijn ziekte is, wordt daarmee steeds relevanter. De gezondheidszorg werkt evidence based: behandeling van een patiënt wordt gebaseerd op het best beschikbare bewijs dat een behandeling werkt. Niet iedere patiënt is hetzelfde. Mensen gaan op hun manier om met hun ziekte. Misschien is de ‘standaard’ behandeling die volgens de wetenschap het beste werkt, wel helemaal niets voor jou.

Dus wie heeft de verantwoordelijkheid over de manier waarop er wordt omgegaan met mijn ziekte? Is het de huisarts waar ik naar toe ga als ik een hardnekkig, misschien wel verontrustend ongemak heb? Of de apotheek misschien, waar ik de pillen ophaal nadat ik bij de dokter ben geweest? De radioloog die in het ziekenhuis naar mijn inwendige tuurt? Is het de consulent bij de gemeente die over mijn uitkering gaat, of mijn baas? De supermarkt?!

Gedragen we ons als eigenaren?

Het lijkt vreemd om te stellen dat de supermarkt een aandeel heeft in jouw gezondheid. Toch leggen we een deel van het eigenaarschap over onze gezondheid in de handen van supermarkten. 30% van de Nederlanders is bewust bezig met voeding, tegelijkertijd is 70% van producten in de supermarkt sterk bewerkt fabrieksvoedsel met (veel) toegevoegd suiker (56% van de producten) en zout. Met gezonde voeding kun je ziekte voorkomen en zelfs behandelen. Bijvoorbeeld diabetes type II. Nu bestrijden we dit met door de farmaceutische industrie geproduceerde pillen.

De vraag is dus: gedragen we ons als eigenaren van ons leven, inclusief ziekte en gezondheid? In hoeverre is bijvoorbeeld jouw eigen ervaring leidend in plaats van protocollen, wat voor werk je ook doet? En wat doet dat met jouw gevoel van deskundigheid, zelfs als het over je eigen lijf en leven gaat? Leg jij je gezondheid of ziekte in handen van anderen?

De beste behandeling voor jou

Deze zomer pleitte de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving voor een zogenaamde ‘context-based practice’. Een continu proces van leren en ontwikkelen. Met gelijkwaardige partners, het omarmen van onzekerheid over de uitkomsten en aandacht voor betekenisgeving. Zodat je samen met de door jou gekozen behandelaar op zoek gaan naar de meest passende behandeling voor jou.

Het gaat over de gezondheidszorg, maar de aanbevelingen kun je breder interpreteren: professionals geven zelf richting aan wat goed werk is en stemmen hun werkwijze hier zelf op af. Daarvoor ga je zelf de dialoog aan met bestuurders, klanten, alle belanghebbenden in de omgeving waarin je werkt. Het woordje ‘zelf’ komt bijna vervelend vaak terug. En dat is niet toevallig. Zelf doen.

Dit betekent gezondheid voor mij

Deze manier om onze werkomgeving weer van onszelf maken, kan ook helpen onze ziekte en gezondheid weer toe te eigenen. Deze beweging lijkt al gaande. Er wordt actie gevoerd in de wijkverpleging, evenals in het onderwijs. Voor de wijkverpleging geldt dat de spagaat van eigen regie waarborgen bij wijkbewoners, zonder eigen regie in ons eigen vak, letterlijk ziekmakend is.

Terug naar mijn ziekte: eigenaar van mijn eigen ziekte, mijn eigen gezondheid en mijn eigen leven ben ik door hiervoor aandacht te hebben. Ik neem de tijd om me te verdiepen in wat gezondheid voor mijzelf betekent. Door compassie te hebben voor de rafelrandjes in mijn leven. Me af te vragen welke betekenis ik wil hebben voor mijzelf en mijn omgeving. Zodat ik mijn eigen ‘context based practice’ kan maken!

Deel jouw ideeën over context based practice

 

Boekentips van Merita

Klont

De kracht van betekenis

Handboek appreciative inquiry

OERsterk

 

Merita van Mook heeft 30 ervaring in de gezondheidszorg en werkt vanuit haar eigen praktijk Gezondopmaat positieve gezondheid in de praktijk. Daarnaast is zij coördinator Kenniscentrum Positieve Gezondheid TVN zorgt. Haar overtuiging is dat positieve gezondheid wijkverpleegkundigen terugbrengt bij hun 'core business' aanwezig zijn en dat daardoor zorgvragers beter gezien en gehoord worden.