Van verwijt naar wens: hoe mensen uit een conflict komen

Steve Whittaker mediation bureau The Lime Tree

profiel_michael
Door Michael van LoenenCreative Excitement Optimizer bij YouBeDo

Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt. En dan heb ik het niet alleen over het maken van werk gerelateerde fouten. Ook in de omgang met je collega’s maak je wel eens beslissingen die niet altijd ten goede komen van de sfeer op de werkvloer. Is dit erg? Zeker niet! Het is in mijn ogen niet wenselijk om altijd in harmonie of consensus te werken. Verschillende soorten mensen met verschillende soorten karakters zijn nodig om je organisatie te laten bloeien. Maar verschillende karakters zorgen ook wel eens voor spanningen op de werkvloer. Bij YouBeDo is dit niet anders. Ook bij ons ontstaan er “tensions”, zoals wij ze noemen. Bij YouBeDo hebben we een oplossing gevonden hiervoor. Zo hebben wij een Leven in Compassie cirkel. Hier kan men de spanningen naar elkaar uitspreken en is er indien gewenst een mediator (collega) aanwezig die het proces begeleidt. Mocht er nog meer verdieping nodig zijn dan bieden we de mogelijkheid aan om middels een core energetica sessie hier aandacht aan te geven.

Een goede klant van YouBeDo, The Lime Tree is al tientallen jaren gespecialiseerd in het bemiddelen tussen spanningen. Tijd voor een interview met oprichter Steve Whittaker om meer te leren over Mediation! Lees je mee?

Interview met Steve Whittaker

Steve Whittaker studeerde Rechten aan de universiteit van Manchester in Engeland. Sinds zijn komst naar Nederland in de jaren 90 is hij trainer, mediator, conflictcoach bij een van de eerste mediationbureau's van Nederland: The Lime Tree.

Steve, hoe ben je met mediation in aanraking gekomen en wat drijft jou daarbij?

Mijn professionele leven begon in de Engelse advocatuur van de jaren 80 die conservatief en extreem hiërarchisch georganiseerd was. In het Engelse juridische systeem was de voornaamste taak van een advocaat om de tegenpartij zwart te maken en je eigen straatje schoon te vegen. Ik voelde me niet echt thuis hier.

Toen ik tien jaar later de overstap naar het bedrijfsleven in Nederland maakte, vond ik dat de mentaliteit meer gericht was op het vinden van praktische oplossingen. Dat was een hele openbaring voor mij. Uiteindelijk ben ik in allerlei situaties in het buitenland mediation tegen gekomen en dacht ik: “wauw, dit is het.” Ik wist heel al snel dat ik van mediation mijn werk wilde maken en ook opleidingen in wilde geven. Om dit doel te bereiken heb ik The Lime Tree opgericht.

En dan over mijn drijfveer. Die komt voort uit de diepe overtuiging dat oplossingen altijd komen vanuit mensen zelf. Het geeft me energie als ik zie hoe ik mensen in een conflict kan helpen om vanuit hun eigen kracht nuttige stappen te maken om elkaar te naderen en praktische oplossingen te vinden. Mediation past bij mij.

Mediation is een elegant en eenvoudig proces. De mediator helpt twee of meer partijen uit een conflict te komen, zonder zich direct te bemoeien met de inhoud.

Hoe ontwikkelt mediation zich?

Mediation ontwikkelt zich op natuurlijke wijze, parallel aan maatschappelijke ontwikkelingen. Ik zie dat mensen steeds meer verantwoordelijkheid (willen) nemen. Ze willen niet meer alles bij een derde partij neerleggen. Dat zie je terug bij echtscheidingen, arbeidsconflicten of bij problemen met overheden waarbij mediation steeds meer wordt toegepast. Ook in de commerciële wereld wordt steeds vaker gekeken naar de mogelijkheid om er samen uit te komen. Overal waar persoonlijke relaties een belangrijk zijn, zie je dat mediation een steeds grotere rol speelt.

Ik zal een concreet voorbeeld geven. We geven sinds kort een opleiding speciaal gericht op mediation in strafzaken bij het Openbaar Ministerie. Er zijn pilots afgerond waarbij dader en slachtoffer (op vrijwillige basis) naast elkaar aan tafel zitten. Meestal gebeurt dit bij mensen die al een bepaalde relatie met elkaar hadden. Daarbij krijgt de dader de kans spijt te betuigen en ook het slachtoffer kan zich uitspreken. De interactie kan leiden tot een helend proces (voor allebei). Het resultaat van zo’n mediation kan een rol spelen in de strafmaat die de rechter uitspreekt. Deze ontwikkeling heeft ook een groot maatschappelijk belang. Wij hoeven niet in dezelfde cirkels te draaien met elkaar.

Wat zijn je belangrijkste uitdagingen?

Aan de ene kant zien we een toenemende bemoeienis vanuit de overheid. Er is steeds een complexere regelgeving. Het leerproces van de overheid is om de ruimte in de regels toe te laten en niet meteen dwangmatig op te treden. De overheid kan een leidende rol hierin nemen. Maar dat doen zij mondjesmaat. Als er meer lef zou zijn, zal je zien dat mensen de kracht voelen om de teugels weer in eigen handen te nemen. Die verantwoordelijkheid kunnen ze prima aan.

Overheid en rechtbanken kunnen mediation een enorme impuls geven door dit actief aan te moedigen. Gewoon alles inzetten op het vertrouwen dat mensen veel meer zelf kunnen oplossen. En zelf ook het goede voorbeeld geven. Stel je voor dat je een conflict hebt met de gemeente over een vergunning. Dan zou een goede eerste stap zijn dat de overheid, (wat steeds meer overheidsorganen doen), automatisch eerst rond de tafel gaat zitten om te kijken wat er aan de hand is. Hier kunnen mediationvaardigheden een positieve rol spelen. En verder hebben we nog een lange weg te gaan. De maatschappij heeft nog niet genoeg ervaringen kunnen opdoen met mediation. En daardoor is het nog relatief onbekend. Het is ook belangrijk dat mensen nog meer zien hoe cruciaal het is om met de ander aan tafel te zitten, juist in een conflictsituatie.

Steve benoemt een toepasselijke quote van de Dalai Lama: “De Dalai Lama: één van de grootste problemen tegenwoordig is dat mensen luisteren om te antwoorden, niet om te begrijpen.

Welke misverstanden zijn er over mediation?

Mensen hebben soms een beeld dat de mediator zelf op de stoel van de beoordelaar gaat zitten. Maar een mediator is geen informele rechter. De voornaamste taak van de mediator is om de juiste vragen te stellen. Mensen denken vaak dat mediation “soft” is. Hoe “soft” ben je zelf in conflicten? Soms hebben mensen het idee dat mediation een soort van therapie is. Voor de mediator is het niet alleen belangrijk om goede vragen te stellen, maar ook een stevige dosis gezond verstand in te brengen. Mediation gaat altijd om praktische oplossingen.

Hoe gaat The Lime Tree zelf om met conflicten?

Net als bij andere organisaties komt ook bij The Lime Tree stress voor, spanningen door privé situaties of tijdsdruk door deadlines. Maar het fijne is dat iedereen oog heeft voor elkaar. Er is een cultuur van openheid waarin mensen zich veilig voelen. We hebben ook ijkmomenten met elkaar waarbij we deze dingen delen. Dan kom je sneller op één lijn.

Waar word je blij van in je werk? Wat geeft jou energie?

Als partijen een verlammende houding kunnen omzetten in proactieve. Mensen komen vaak afstandelijk en in zichzelf gekeerd binnenlopen met de hele wereld die drukt op hun schouders zeker in conflictsituaties. Het is mooi om te zien dat we het kunnen ombuigen; en dat door de mensen zelf! Ik kijk vanuit mijn mediationkamer uit op het pad waar mensen ons gebouw verlaten. Als ik dan zie dat ze samen in gesprek naar de auto slenteren en elkaar de hand weer schudden, weet ik waarvoor ik het doe.

Een typische mediation vraag is: “Zijn jullie ook bereid om te praten over andere uitkomsten dan jullie nu voor ogen hebben?” En “Wat kan je de ander aanbieden om te zorgen dat jij krijgt wat je waardevol vindt?”

Hoe voorkom je dat mensen weer terugvallen in hun oude patronen?

In de mediations is het vaak twee stapjes vooruit en weer een stapje terug. Maar als de wil er is, volgt de rest. In trainingen over mediation zie ik dagelijks managers, P&O’ers, juristen, ICT’ers en beleidsmedewerkers die aangeven dat ze graag eerder in hun loopbaan kennis hadden gemaakt met mediation. Mensen krijgen bij onze trainingen enorme eyeopeners en gaan anders kijken naar communicatie en relaties. Al is het alleen maar om te leren hoe je frustraties kan ombuigen en vertellen wat voor jou (een echte “ik” boodschap) werkelijk belangrijk is. Je ziet meteen hoe dat beter werkt dan de ander te vertellen wat hij moet doen of dat hij het verkeerd ziet.

Kun je een voorbeeld geven van een geslaagde mediation?

De meeste conflicten zitten dicht bij huis. Maar op het internationale vlak heb ik als Engelsman van dichtbij de problemen in Noord-Ierland tussen de katholieken en protestanten meegemaakt. Iets dat onoplosbaar leek. In de jaren 90 heeft er een enorm mediation initiatief plaatsgevonden onder leiding van een Amerikaanse mediator George Mitchell. Dit heeft direct geleid tot de Good Friday agreement in 1998. Het lukte de leiders van katholieken en protestanten in Ierland na 400 jaar van conflict tijdens een langdurig mediationproces stapje voor stapje om dingen bespreekbaar te maken en echte oplossingen te vinden. En ja, er is nog steeds een spanningsveld in Noord-Ierland. Maar de overgrote meerderheid van de mensen heeft de overtuiging dat je alleen samen een goede samenleving creëren. Hierbij heeft het mediationproces een belangrijke rol gespeeld.

Dalai Lama: één van de grootste problemen tegenwoordig is dat mensen luisteren om te antwoorden, niet om te begrijpen.

Wat zijn je favoriete boeken?

Onderhandelen met lastige mensen’ van William Ury.
Excellent onderhandelen’ van Roger Fisher
 The Lord of the Rings van J.R.R. Tolkien
De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’ van Jonas Jonasson

Geef je reactie!

Hoe gaat jouw organisatie om met conflicten of spanningen?

Volg The lime Tree

Wil je meer weten over mediation en hoe je conflicten of spanningen in je organisatie kunt oplossen? Of heb je interesse in een training als mediator? Neem dan contact op met The Lime Tree.

Website: www.thelimetree.nl of kijk op LinkedIN

3 comments

Reageer op dit artikel