Farid Tabarki en het einde van het midden

Steve Whittaker mediation bureau The Lime Tree

profiel_michael
Door Michael van LoenenCreative Excitement Optimizer bij YouBeDo

Ik sprak Farid Tabarki deze zomer op een terras in Amsterdam over zijn boek “Het einde van het midden” Ik was iets te vroeg en het gesprek met de ober was eigenlijk een perfecte indicator waar het gesprek met Farid over zou gaan. De ober zag het boek op tafel liggen en vertelde dat hij er iets over had gelezen in de krant. Iets over robotisering en automatisering van onze samenleving en hoe dit een bedreiging kan zijn voor de grote middenklasse. Ik knikte bevestigend, daar gaat het inderdaad over. De ober dacht even hardop. Zou een robot ooit mijn baan als ober kunnen overnemen? En gaf daarna zelf ook direct het antwoord, nee natuurlijk niet. Mensen willen menselijk contact!

Ik ben er nog niet uit. Wel weet ik dat onze technologische revolutie pas aan de vooravond staat. Techniek (it) , robotisering en AI. Het gaat de ontwikkeling van de mensheid in een stroomversnelling brengen. Het boek van Farid gaat over deze ontwikkelingen. Hij neemt je mee op reis en geeft je een glimp in onze toekomst.

Farid Tabarki

Farid Tabarki

Farid Tabarki is de founding director van Studio Zeitgeist. Hij doet sinds 2000 onderzoek naar de (Europese) tijdgeest. Onderwerpen waar hij met zijn studio onderzoek naar doet en vele lezingen over geeft zijn onder meer: radicale decentralisatie, radicale transparantie en de opkomst van de vloeibare samenleving, economie en organisaties.

Farid, laten we bij onze uiterst vriendelijke ober beginnen. Wordt zijn baan vervangen door een robot?

Nou voorlopig niet, want robots nemen allereerst het werk over wat sterk repetitief is en waar menselijke kennis en vaardigheden weinig toevoegen aan het proces. Dat zijn de processen die het eerst door robots worden overgenomen. Uiteindelijk zullen robots ook complexere taken aankunnen en ook deels taken over kunnen nemen waar de mens tot nu toe essentieel in was. In de horeca denk ik toch dat dit op een laat moment zal zijn. En wat de ober zelf al zei: Uiteindelijk zijn mensen sociale dieren en zijn ze ook op zoek naar een sociale omgeving.

Welke beroepsgroepen gaan de komende jaren het meeste last krijgen van de snelheid waarmee de techniek en robotisering zich ontwikkelen?

De groep waar ik me het meest druk over maak is de groep in het midden van onze organisaties waar heel veel processen beheerst moesten worden. Die processen werden heel lang beheert door mensen omdat we de technologie niet hadden om dit te automatiseren. Nu zien we dat die processen wel worden geautomatiseerd. In de administratie en in het vormgeven van processen gaat het nu heel erg hard. Dat zien we bij de ABN Amro, dat zien we bij Achmea, waar mensen met duizenden tegelijkertijd eruit worden gegooid. Dat heeft deels te maken met dat algoritmes en robots op vele manieren toch een stuk efficiënter zijn dan menselijke handelingen.

Hoe kijk je aan tegen het basisinkomen en zie je het als mogelijke oplossing voor de huidige ontwikkelingen zoals hierboven genoemd?

Ik vind het basisinkomen een zeer interessant idee om over na te denken. Hoe kun je in een tijd waarin er veel veranderd en onzekerheid permanent is, alsnog bestaanszekerheid creëren voor mensen. Een deel van de politieke onrust gaat over het feit dat die bestaanszekerheid steeds lastiger te organiseren is omdat mensen meerdere banen moeten hebben om rond te komen. Je bent ook niet vast meer in dienst bij allerlei organisaties. In al die dynamiek voelt het leven heel onzeker en een basisinkomen kan een manier zijn om die zekerheid in ieder geval op minimaal niveau te organiseren zodat je zeker weet dat niemand in armoede valt.

Wij stellen onszelf weleens de vraag 'hoe ziet het eruit als het gelukt is?'. Daarom ook een verzoek om in je glazen bol te kijken. Hoe ziet de wereld er uit als we deze technologische revolutie hebben overleefd?

Het is een wereld die meer met elkaar verbonden is geraakt. Niet alleen op technologisch niveau, maar ook mensen en organisaties zijn meer met elkaar verweven geraakt en zijn de verbinding met elkaar aangegaan. Daarnaast is het een wereld die veel minder hiërarchisch georganiseerd is. Dat zit ook in dat netwerken en verbinden. Mensen en bewegingen kunnen veel horizontaler aan elkaar verbonden worden. Hierdoor kunnen mensen zich op hub achtige manieren gaan organiseren. Zo kunnen ze hun burgerschap vorm geven maar ook hun professionele bestaan. En ten slotte is het een wereld die heel transparant is. Een wereld waarin veel informatie tot je beschikking is gekomen. Waarin mensen de stem hebben gekregen om wat te vinden van iets. Dat kunnen politiek maatschappelijke onderwerpen zijn maar ook kritiek op iets wat een bedrijf levert en dat verbeterd de kwaliteit. Je zal toch beter je best moeten doen om toegevoegde waarde te creëren als bedrijf, organisatie of netwerk. Er staat dus veel op het spel, maar dit zorgt ook voor hogere kwaliteit.

Farid Tabarki: Je zal toch beter je best moeten doen om toegevoegde waarde te creëren als bedrijf, organisatie of netwerk.

Lees het boek van Farid Tabarki

Het einde van het midden - Farid Tabarki (2016)

In Het einde van het midden beschrijft tijdgeestonderzoeker Farid Tabarki hoe in een vloeibare samenleving het midden geen plek meer heeft. De reisagent en de platenbons kunnen daar al langer over meepraten, maar nu moeten ook de ondernemer, de HR-manager, de ambtenaar en de docent eraan geloven. Hun rol verandert sneller dan ze zelf misschien vermoeden.

Reageer op dit interview!