De kracht van vluchtelingen en de magie van kinderen

Een gesprek met fotograaf Thijs Heslenfeld die afgelegen plekken van de wereld afreist en vastlegt in prachtige fotoboeken

profiel_michael
Door Michael van LoenenCreative Excitement Optimizer bij YouBeDo

Foto: Een Syrisch meisje op de vlucht in Jordanië (Thijs Heslenfeld) 

De magie van kinderen en de kracht van ouders om te vluchten: ik heb er diep respect voor. Sinds kort ben ik zelf vader geworden, ik kan me gewoon niet voorstellen wat er moet gebeuren als ik samen met mijn gezin besluit om te vluchten - in een bootje te stappen. Maar nu ik in de ogen van onze kleine meid kijk, voel ik een oerkracht vanuit mijn kern. Een kracht die er voor zorgt dat je moet doen wat nodig is. Onlangs sprak ik met Thijs Heslenfeld, een bewogen en talentvolle fotograaf die onlangs Libanon en Jordanië heeft bezocht om het verhaal van vluchtelingen zelf vast te leggen. En tot zijn verbazing kwam hij wat anders tegen dan hij had verwacht...

thijs_heslenfeldProfiel: Thijs Heslenfeld
Thijs Heslenfeld (1965) is fotograaf. Hij reist zelfstandig naar de meest afgelegen plekken van de wereld en maakt daarvan in eigen beheer en met veel succes fotoboeken. In zijn boeken laat hij het leven zien zoals het echt is, zonder opsmuk, 'say cheese' of Photoshop.

Meer over Thijs Heslenfeld

In gesprek met Thijs Heslenfeld

Oprichter YouBeDo.comWat heeft je richting Libanon/Jordanië bewogen?

In 2013 werd ik door het Parool gevraagd om samen met Rinke Verkerk naar Jordanië te gaan. Daar werden we gegrepen door de verhalen van de mensen. Het was zó anders om thee te drinken met de mensen waarover we tot dat moment alleen maar in de krant hadden gelezen. En wat mij het meeste is bijgebleven van dat eerste bezoek is de ongelooflijke veerkracht van mensen. Het gevoel dat de écht belangrijke dingen in het leven - zoals liefde, respect en vertrouwen – nog volop aanwezig bleken. Terwijl ik had verwacht dat die als eerste gesneuveld zouden zijn.

Oprichter YouBeDo.comWat baart je de meeste zorgen als het gaat om de vluchtelingenproblematiek?

Ik denk dat gebrek aan contact een belangrijke oorzaak is van alle angst en onbegrip die de laatste maanden zo voelbaar zijn geworden in Europa, en in Nederland. Wat de boer niet kent, dat eet 'ie niet - zo is het nu eenmaal. En zelf merk ik dat in mijn werk ook. Ik heb al zo vaak meegemaakt dat ik naar een land ga en dat ik vooraf allerlei waarschuwingen krijg, over hoe de mensen zijn, hoe gevaarlijk het er kan zijn, wat er allemaal mis kan gaan. In de praktijk blijkt dat vrijwel altijd onzin - en achteraf kan ik dan vaststellen dat de mensen die me die verhalen vertelden eigenlijk helemaal niet goed konden beoordelen of het allemaal echt zo in elkaar zit. Verbinding, contact - dat is de kern van mijn werk, en misschien wel de kern van het leven. En het beste recept tegen angst. En daar gaat het nu denk ik mis. Mensen dénken dat ze weten hoe het verhaal in elkaar zit, maar eigenlijk hebben ze maar een heel vluchtig en oppervlakkig beeld. De media spelen daar ook een belangrijke rol in. En de politiek ook. Politici hollen mee met de waan en de onzin van de dag. Mensen roepen wat ze denken dat anderen graag willen horen, niét wat ze zelf vinden.

Thijs Heslenfeld

‘Het gebrek aan contact is een belangrijke oorzaak van alle angst en onbegrip die de laatste maanden zo voelbaar zijn geworden in Europa’.

Oprichter YouBeDo.comWaar put je kracht en hoop uit?

Het eerste waar ik aan denk is: kinderen. Als ik nu door ons boek blader, valt mij ook op hoe veel ik gefocust heb op kinderen. Ik vind het fantastisch om te zien hoe kinderen ook op plaatsen waar alle hoop vervlogen lijkt gewoon kind blijven, en kunnen spelen en lachen. En kunnen vertrouwen. Het raakt me altijd enorm als we bij iemand op de thee zitten en er komt een peuter die mij nog nooit gezien heeft tegen me aan liggen. Dit jaar ontdekte ik ook een heel bijzonder verband op dat gebied. Ik dacht altijd dat mensen met kinderen een oorlog beter aan kunnen omdát ze voor hun kinderen moeten zorgen. Maar intussen geloof ik dat eigenlijk precies andersom is. De kracht van een gezin komt niet zozeer uit de ouders, maar juist uit de kinderen! Als we mensen daar dezelfde vraag stelden die jullie me nu stellen, ging het verhaal bijna altijd over hun kinderen. Die géven hoop, en daar kunnen volwassenen zich aan optrekken.

Thijs Heslenfeld

‘De kracht van een gezin komt niet zozeer uit de ouders, maar juist uit de kinderen!’

Oprichter YouBeDo.comWat wil je met dit prachtige boek bereiken?

Ik zou het mooi vinden als dit boek helpt om een verbinding te maken tussen westerlingen en Syrische vluchtelingen. Dat mensen die het boek lezen zich meer betrokken voelen bij de verhalen van vluchtelingen. Dat ze zichzelf kunnen herkennen in de mensen in het boek. Dat ze compassie ervaren en kunnen voelen: wat een lieve man, of wat een mooi verhaal! En ook dat ze zichzelf de vraag stellen: hoe zou ik zelf met zo’n situatie omgaan? Ik denk dat het positief is als de vluchtelingen waarover we nu zoveel abstracts horen weer een menselijk gezicht krijgen. Helemaal los van de vraag hoe we met de vluchtelingenstroom moeten omgaan. Want daarover zegt dit boek helemaal niks.

Oprichter YouBeDo.comWelke boodschap zou je mensen willen meegeven?

Als ik mezelf openstel voor de wereld, voor andere mensen maar ook voor dieren, de natuur, dan krijg ik dat altijd terug. Dat is het goede nieuws. Maar; andersom werkt het net zo. Als je de wereld vanuit angst tegemoet treedt, vind je wantrouwen en boosheid op je pad. En die bevestigen je angst. Ik heb in mijn leven geleerd hoe fantastisch het voelt als de hele wereld voor je open ligt. Ik zeg altijd: je kunt me met 5 dollar en zonder paspoort op een vliegtuig zetten naar élke willekeurige bestemming. Want ik ga dat regelen. En dat zeg ik niet om stoer te zijn, maar om aan te geven dat ik door al mijn positieve ervaringen met mensen van over de hele wereld, uit welke cultuur dan ook, heb geleerd dat bijna alle mensen van goede wil zijn. En dat er altijd iemand is die je wil helpen.

Thijs Heslenfeld

‘Als je de wereld vanuit angst tegemoet treedt, vind je wantrouwen en boosheid op je pad’

Fotoboek anything out of nothing

fotoboek_anythingoutofnothing_youbedo
Samen met verslaggeefster Rinke Verkerk heeft fotograaf Thijs Heslenfeld een fotoboek uitgebracht waarin Syrische vluchtelingen in Libanon en Jordanië worden geportretteerd: 'Anything out of nothing'. Thijs: 'De kracht en waardigheid van deze mensen raakt mij steeds weer. Hun verhalen zijn hartverscheurend - toch gaan ze ook altijd over hoop, vertrouwen en liefde. Het vermogen van mensen om er iets van te maken, ook als de wereld om je heen volledig instort. Van elk verkocht exemplaar gaat 5 euro naar een gezin in het Jordaanse vluchtelingenkamp Al Za'atari. Bestel je het boek via YouBeDo dan doneren wij nog eens 10% van het aankoop bedrag aan een goed doel. 

Reageer via Facebook