De aarde heeft een goede advocaat nodig

De aarde, iets dat altijd om ons heen is. Zuurstof, water, voedsel, het is zo vanzelfsprekend. De afgelopen tientallen jaren hebben we met ons mensen-clubje een behoorlijke belasting gegeven op het systeem van de aarde. Luisteren naar de aarde blijkt niet meer één van onze sterkste punten te zijn hoewel het ons continu aan het vertellen is dat er iets moet veranderen. De vraag is ‘hoe geduldig is de aarde nog met ons’?

Gelukkig zijn er mensen die er hun levensmissie van maken om de aarde een stem te geven. Polly Higgins is zo’n bijzonder persoon. ‘De advocaat van de aarde’ wordt ze ook wel genoemd en wij hebben een kans gezien om haar te interviewen.

avatar-Mirle-van-huet-youbedoDoor Mirle van HuëtVerhalen verteller bij YouBeDo.com

Foto: Ontbossing bedreigt het tropische regenwoud van Myanmar

Polly Higgins. Deze prachtige Schotse vrouw is advocaat van de aarde. Ze vertelt hoe ze na een lange rechtszaak realiseerde dat niet alleen haar cliënt, maar ook de aarde onrecht was aangedaan. ‘De aarde heeft behoefte aan een goede advocaat’ dacht ze bij zichzelf toen ze in een moment van stilte het raam van de rechtszaal uit staarde. Uit deze gedachte ontstond een vraag. ‘welke rechten, welke ‘tools’, heb ik nodig om de aarde te kunnen representeren tijdens een rechtszaak?’. Deze vraag werd het kompas waarmee ze haar queeste startte. Naast haar werk deelt ze door middel van boeken en ‘talks’ haar verhaal met anderen en wakkert zo het globale gesprek aan over onze verantwoordelijkheid tegenover de aarde, duurzaamheid, en een betere wereld.

Polly Higgins

‘Wat als de aarde rechten had?’

Polly vertelde ons dat ze binnenkort in Nederland zou zijn om uitleg te geven over haar werk, haar motivatie, en haar nieuwe boek ‘I dare you to be great’. Wij planden meteen een afspraak in en voerden vorige week een fascinerend gesprek over haar leven, moed en ‘the great turning’ (de grote omslag).

In gesprek met Polly Higgins

Profiel: Polly Higgins
Polly Higgins werd geboren in 1968 in het westen van Schotland. Tijdens haar rechtenstudie raakte ze geïnspireerd door de Oostenrijkse kunstenaar en ecoloog Hundertwasser. Voordat Polly Higgins zich volledig op haar ecocide-missie stortte, was ze werkzaam als advocaat in verschillende Londense rechtbanken.
Meer over Polly Higgins

‘I dare you to be great’ is de titel van je nieuwe boek. Deze opmerking, of eigenlijk uitdaging, kan misschien een bepaalde angst oproepen omdat het verandering met zich mee brengt, met name verandering bij onszelf. Het is iets waar mensen directe verantwoordelijkheid voor kunnen nemen. Wat zou je zeggen tegen diegene die terughoudend zijn om jouw boek op te pakken?

Weet je, het is een beetje zoals toen je een kind was en elkaar uitdaagt om dingen te doen. Het boek is op een bepaalde manier een veilige plek. Het boek geeft je de ruimte om te ontdekken wat mogelijk is, om te kijken hoe het is om groots te denken en te zijn, en neemt je mee op die reis. Als je je aan het eind van het boek nog steeds kan vinden in hetgeen wat het je probeert te vertellen, daag je jezelf uit om groots te zijn. Maar het is wel gewoon een boek. Je kan het oppakken en weer neerleggen als je daar zin in hebt. Het gaat om de verkenning, en het toewerken naar een punt waarop jij je comfortabel voelt om een verandering te maken. Het zegt ‘ik heb je hand vast, ik neem je mee’, zoals een vriend dat doet. En weet je, ik wou dat ik dit boek tien jaar geleden had. Het zou mijn leven zo veel makkelijker hebben gemaakt. Daarom heb ik het geschreven; om het leven voor anderen ietsjes makkelijker te maken.

Hoe kwam je bij het idee om de aarde te verdedigen? Het is nogal een stap. Ik neem aan dat jijzelf op een bepaald punt ook door iemand of iets werd uitgedaagd? Wie heeft jou geïnspireerd? Wat dreef jou ertoe om aan deze ‘quest’, deze queeste, te beginnen?

Nou, ik stond in de rechtszaal –ik ben advocaat– en ik keek uit het raam en dacht ‘het is niet alleen mijn cliënt die onrecht en pijn heeft ondervonden’. Mijn cliënt was gewond geraakt op de werkvloer en ik verdedigde zijn zaak al drie jaar. Het was de dag dat de rechter terug zou komen met een oordeel. Maar het was dus niet alleen hij, maar ook de aarde die schade had opgelopen. En daar moest iets aan gedaan worden.

De volgende gedachten heeft mijn leven veranderd. Ik dacht ‘de aarde heef gewoon behoefte aan een goede advocaat’. Het was een kritisch punt in mijn leven en ik zei tegen mijzelf ‘Oké, hier is iets gaande, dit is belangrijk’. Uiteindelijk kristalliseerde die gedachte in een vraag: ‘Hoe creëren wij hoogstaande zorgplicht tegenover de aarde?’.

Polly Higgins

‘Alle queesten beginnen met een grote vraag’.

Ik zocht en vond veel advocaten die zich bezig hielden met dit vraagstuk. Zij zochten naar nieuwe wetten waarmee zij milieu en aarde konden beschermen. Ik ontdekte dat velen van hen met elkaar in gesprek waren over het feit dat het huidige systeem moest veranderen maar ik vond niemand die ook daadwerkelijk bezig was met het maken van nieuwe wetten. Dus ik dacht ‘dan moet ik maar eens aan de slag gaan’. Dus ik ging bezig met het maken van wetten en de EcoCide-wet is er daar één van.

Ik vind het fantastisch dat iemand een praktische en geïntegreerde manier heeft gevonden om grote stappen te maken richting het beschermen van onze aarde. Wat is in deze reis jouw grootste overwinning geweest? Welke obstakels heb je overwonnen?

Ik zie het niet als overwinningen. Aan het eind van de dag ben ik gewoon een advocaat die advies geeft over wetten die de aarde helpen beschermen. Ik ben geen campagnevoerder. Ik weet niet eens hoe ik dat effectief zou kunnen doen. Ik ga gewoon aan de slag en geef juridisch advies in de naam van onze planeet. Het is gaat dus niet zozeer om winnen of verliezen. Wat mij betreft, wat vele anderen betreft, gaat dit gewoon gebeuren. Het is gewoon een kwestie van ‘wanneer’.

Polly Higgins

‘Het gaat niet om winnen of verliezen maar om de eer om deel te mogen nemen in de creatie van een betere wereld’.

Het mooiste dat tot nu toe is gebeurd, is dat steeds meer mensen zich ermee bemoeien en ook steeds sneller. Er is wereldwijd een nieuw gesprek ontstaan, een nieuw verhaal, over de zorg voor het klimaat en gerechtigheid voor de aarde, over het erkennen dat rechten voor de aarde alleen niet genoeg zijn. Het gaat over onze taak en plicht en verantwoordelijkheid tegenover de aarde. Het gaat over onze erfenis en wat wij willen achterlaten. Zouden wij in ons leven er voor kiezen om een mooiere wereld te creëren?

Dus het gaat niet om winst of verlies, het gaat om ‘the great turning’ (de grote ommezwaai). Wij zijn betrokken bij de creatie van een betere wereld. Daarin spelen zowel ik als anderen een rol omdat zij ervoor kozen om daar een onderdeel van uit te maken in plaats van toe te kijken. Het gaat dus niet om winnen of verliezen maar om de eer om deel te mogen nemen in de creatie van een betere wereld.

Je reist veel en je komt veel soorten mensen en culturen tegen. Welke reacties krijg je, zit er verschil in of zijn ze over het algemeen hetzelfde? En hebben de mogelijke verschillen denk je te maken met de achtergrond van deze mensen?

Weet je, toen ik hiermee begon zeiden al mijn advocaat-vrienden ‘je bent gek’, ‘dit zal je nooit lukken’, ‘de aarde heeft geen rechten’, ‘wij hebben geen plichten en verantwoordelijkheden om ervoor te zorgen dat het (de aarde) niet benadeeld wordt.

Polly Higgins

‘Nu zeggen ze allemaal: ik zou willen dat ik kon doen wat jij nu doet’.

Er zijn steeds meer advocaten die zich ermee bemoeien. Kijk naar Roger Cox en de Uganda rechtszaak bijvoorbeeld. Dat draait allemaal om zorgplicht. Er is dus een radicale verandering plaats aan het vinden –ik noem het ‘the great turning’- waar een rode draad doorheen loopt. Die draad is zorg, een diepere zorg voor mens en planeet die culturen, geloof, politieke standpunten, kleur en ras overstijgt. Dit is wat ons verbindt, een gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onze ‘global commons’ (gemeenschappelijke natuurlijke rijkdommen).

Hoe ben je advocaat geworden? Je hebt klaarblijkelijk een passie voor de aarde, voor het behoud van de wereld waarin wij leven. Waarom heb je er niet voor gekozen om bijvoorbeeld een natuurwetenschap op te pakken?

Ik haalde mijn diploma toen ik een-, tweeëntwintig was en meldde mij aan voor een postdoctorale in toegepaste kunst (decorative arts) in Schotland. En ik kan mij herinneren –toen ik net was begonnen– dat ik in tranen uitbarstte en zei ‘ik wou dat ik rechten had gestudeerd’. Ik had geen idee waarom ik huilde, of waarom ik dat wenste. Niemand in mijn familie is advocaat. Mijn moeder is kunstenares. Maar ik wilde gewoon heel graag rechten studeren. Het leek wel een roeping, een soort aandrang, een… iets (lacht). Ik begreep het totaal niet.

Desalniettemin rondde ik mijn studie af en verhuisde kort daarna naar Londen waar ik ging werken voor een kunsthandelaar die ooit advocaat was geweest. Ze besteedde meer tijd in haar atelier dan in de rechtszaal. Ik zei tegen haar ‘ik denk dat ik rechten wil gaan studeren…’. Ze keek me aan en zei ‘je bent gek! Kunst is prachtig’. ‘Dat weet ik’, zei ik ‘maar ik weet het niet… ik wil rechten studeren. Ik denk dat het iets is was ik veel eerder had moeten doen’.

Dus meldde ik mij aan. Ik wilde gewoon proberen of dit de weg was die ik op moest gaan. Ik denk dat het een diepe aandrang was om erachter te komen hoe ik een stem kon geven aan diegene, of datgene, wat niet gehoord werd. Ik wilde erachter komen hoe de regels van onze wereld in elkaar zaten. Ik heb dus de koe bij de horens gevat en rende er vervolgens mee weg.

Mijn specialiteit is trouwens ondernemingsrecht, niet milieurechten. Ik keek dus door de lens van de bedrijven naar het probleem en vroeg mij af hoe deze grote bedrijven zoveel schade konden aanrichten en hoe ze denken dat het oké is om geld te verdienen aan massavernietiging. Het was dus iets diep van binnen dat ik hoorde roepen. Ik heb daar naar geluisterd en vervolgens actie ondernomen. Mijn innerlijk zei me ‘kom op, ga ervoor. Ga doen wat je moet doen’. (Lacht) Ze dacht dat ik gek was maar nu vind ze het prachtig wat ik doe.

Het is een kunstvorm op zich, toch?

Ha! Ja helemaal mee eens. Het is creatief zijn met recht. Ik moest er op de een of andere manier achter komen hoe het systeem werkte voordat ik het kon ontmantelen.

Koop het boek 'I Dare You to Be Great'

2014, Engels, 152 pagina's.
I Dare You To Be Great explores Polly Higgins’ story as an Earth lawyer as she discovers how we can create a legal duty of care for the Earth a law of Ecocide. We have a choice: break our chains and create a greater freedom, or remain enslaved to an era of Ecocide. Polly invites in a conversation of a different kind; firing up a neural pathway of exploration that takes us into the unknown yet expands our vision of what our legacy could be. Sharing her insights, she sheds a light on what is possible a vision far greater and more beautiful than we have dared before.

Draag bij aan de discussie

Bekijk de video (tegenlicht)

Wat vond jij van dit verhaal?